|
|
|
|
Zahvaljujući svojim obrazovno-vaspitnim organizacijama – predškolskoj ustanovi, osnovnoj školi, srednjoj poljoprivrednoj, mašinskoj i gimnaziji, i njihovom značaju u preobražaju antropogenih karakteristika geoprostora Svilajnac ima prosvetnu funkciju. Efekti njenog delovanja su višestruki, krupni i značajni, a teritorijalni domet uticaja znatan, jer prelazi lokalne ( opštinske ) granice.
 Teško je reći kada počinje organizovani razvoj školstva u gradu. Izvesno je da on počinje otvaranjem „Male škole“ ( osnovne ). Navodi se da je ona u gradu postojala za vreme Krađorđa, u jeku ustaničkih borbi, kao i to da se njen razvoj na osnovu pouzdanih arhivskih podataka mo?e pratiti tek od 1818. godine. Pominje se da je u Svilajncu četvororazredna osnovna škola formirana 1843. godine. U okviru rešavanja problema školovanja ženske dece u Svilajncu je 1857. godine osnovana „Škola za žensku decu“. Širi obuhvat omladine koja nije stekla osnovno obrazovanje ostvaren je osnivanjem „Nedeljne škole“ ( „Večernje škole“ ) 1860.godine. Osnivanje gimnazije teklo je postupno: dvorazredna realka – 1877, ni?a trogodišnja gimnazija – 1879, i četvororazredna gimnazija 1881.godine. Krajem 70-ih godina prošlog veka u gradu je počela sa radom preškolska ustanova. Prosvetna funkcija Svilajnca pripada grupi starih dodatnih spoljnih funkcija. U svim periodima njenog razvoja ona je značajan faktor prostornog povezivanja i objedinjavanja grada sa okolinom, kao i njihove socio-ekonomske transformacije. Ustanova dečiji vrtić „Dečija Radost“ počela je sa radom 4.avgusta 1979.godine. Rad je počela sa 20-oro dece, da bi početkom 1996. godine predškolskim vaspitanje bilo obuhvaćeno 300 dece starosti od 10 meseci do sedam godina, od kojih 80 u svim seoskim naseljima opštine Svilajnac. Svakodnevno iz grada ka seoskim naseljima putuje 21 vaspitač. Oni funkciju rada obavljaju sa pripremnim vaspitnim grupama u prostorijama seoskih osnovnih škola. Ove prostorije su uređene i opremljene u duhu savremenih pedagoško-psiholoških zahteva u oblasti predškolskog vaspitanja. Svoju delatnost ova ustanova obavlja u veoma uređenom objektu kakvih je malo u Srbiji. Njegova površina je 1.920 m 2 ( stari objekat – 1.400 m 2 , izgrađen je 1979. godine, a novi – 520 m 2 1992. godine ). Osnovna škola „Jovan Jovanović Zmaj“, locirana je u Svilajncu, organizaciono u svom sastavu objedinjuje i seoske osnovne škole: u Sedlaru ( „Branko Radičević“ ), u Kušiljevu ( „Vožd Karađorđe“ ) i Vojski ( „Stevan Sinđelić“ ). U gradskoj osnovnoj školi obrazovanje stiče 66,39% ukupnog broja učenika osnovnih škola u opštini Svilajnac. Obrazovanje u njoj osim gradske dece, stiču i učenici iz devet seoskih naselja: Lukovice, Bobova, Proštinca, Crkvenca, Dublja, Grabovca, Vrlana i Glo?ana. U Tehničkoj školi i Gimnaziji obrazovanje stiče 611 učenika. Tehnička škola ima 376 učenika, a Gimnazija 244. i pored toga što gimnazijsko obrazovanje ovde ima dugu tradiciju ( sa izvesnim prekidima 119 godina postojanja ) organizaciono ono je u sastavu ćuprijske Gimnazije. Ove obrazovno-vaspitne organizacije imaju prostranu gravitacionu sferu, jer više od 1 učenika su dnevni migranti – 57,63%. U Tehničkoj školi takvih je 67,30%, a u Gimnaziji 44,26% ukupnog broja učenika. Poljoprivredno-veterinarska škola sa internatom počinje da radi školske 1957/58. godine. Tada su upisana dva odeljenja i 79 učenika. Danas ona ima 20 odeljenja i 569 učenika. Obrazovno-vaspitna delatnost obavlja se u modernoj školskoj zgradi ( 10.858 m 2 ) koja je počela da se koristi 1960. godine. Njeno neposredno okru?enje čini znalački uređeno dvorište i park površine 10 ha sa tasadima četinara, ukrasnog drveća i šiblja i zatravljenim delovima. U sklopu školske zgrade je i internat ( 2.129 m 2 ) kapaciteta 325 učenika ( 34 spavaonice ). Praktična nastava obavlja se u školskoj ekonomiji ( „ Čair“ ). Ona raspola?e sa 130 ha poljoprivrednog zemljišta ( ratarstvo 70 ha, povrtarstvo 10, voćarstvo 15, vinogradarstvo 8 i šume 6 i dr. ) i sistemom za navodnjavanje svih obradivih površina. Osim toga, škola ima modernu ovčarsku farmu ( „cigaja“ i „suflok“ ), mini farme u kojima se gaje rasne krave, svinje, kokoške i druge domaće ?ivotinje, ali i klanicu, staklenik sa parnim grejanjem i druge agrarne površineb i objekte. Ova škola je više nego dobar primer po pedagoškoj organizaciji i prostornoj uređenosti kakvih je malo u Srbiji. Njen rad je zasnovan na racionalnoj i savremenoj organizaciji obrazovno-vaspitnog rada gde teorija i praksa predstavljaju jedinstvo u pravom smislu te reči. Otuda je i njena osnovna delatnost tokom 38 godina postojanja obele?ena brojnim uspesima, priznanjima i nagradama. Uz to, škola ima višedecenijsku uspešnu i razgranatu saradnju sa našim vrhunskim institucijama u oblasti poljoprivrede i veterinarstva, kao što su: Poljoprivredni fakultet u Zemunu, Veterinarski fakultet u Beogradu, Institut za kukuruz „Zemun polje“, Institut za strna žita u Kragujevcu i drugim. Poljoprivredno-veterinarska škola ima prostranu uticajnu sferu koju čine dva gravitacijska areala: dnevni i širi. Dnevni gravitacijski areal obuhvata naselja svilajnačke i, uglavnom, susedna naselja gradu bližih opština. Širi prostorno-uticajni areal čine naselja drugih udaljenih opština, kao što su: Smederevska Palanka, Rača, Kragujevac, Knić, Aranđelovac, Mladenovac, Stalać, Kruševac, Aleksinac, Soko Banja, Pirot i druge.
|
|
|
|
|
Graphical Visitors Counter |
|
|
|
